|
(VEN) - Với tiềm năng đa dạng về đất đai, thủy điện, khoáng sản, du lịch, hạ tầng Gia Lai xác định cho mình có 4 mục tiêu hướng đến việc thu hút đầu tư đó là chế biến nông sản, thủy điện, khoáng sản và du lịch. Đồng thời tỉnh luôn chú trọng cải thiện môi trường đầu tư, bổ sung các chính sách thu hút đầu tư mới; chú trọng phát triển khu vực kinh tế tư nhân, đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
Tiềm năng vẫy gọi
Gia Lai có độ cao trung bình 700m so với mực nước biển, có dãy Trường Sơn hùng vĩ chia thành 2 vùng Đông và Tây Trường Sơn với khí hậu, thổ nhưỡng khác nhau tạo nên sự đa dạng, độc đáo của một tỉnh cao nguyên. So với cả vùng Tây Nguyên, Gia Lai chiếm 28% diện tích đất lâm nghiệp, 30% diện tích đất có rừng với hơn 700.000ha diện tích rừng tự nhiên và 38% trữ lượng gỗ. Ngoài ra, tỉnh đã quy hoạch đất đai để trồng cây nguyên liệu phục vụ sản xuất ván nhân tạo MDF và dăm gỗ xuất khẩu với diện tích hàng vạn hecta.
Đất phục vụ sản xuất nông nghiệp ở Gia Lai có gần 500 ngàn ha, hiện mới sử dụng gần 400 ngàn ha, còn nhiều tiềm năng phát triển sản xuất nông nghiệp. Thêm vào đó, do tính chất đặc biệt của khí hậu rất thuận lợi cho việc hình thành vùng chuyên canh lớn cây trồng, vật nuôi phong phú, đa dạng, có giá trị kinh tế cao, có lợi thế cạnh tranh như cà phê, cao su, hạt điều, mía đường, bông, thuốc lá, chăn nuôi đại gia súc. Ngoài diện tích trồng lúa, các cây ngắn ngày khác như: ngô, lạc, mè, sắn, thuốc lá có thể phát triển thành vùng chuyên canh lớn, và thực tế đã có các vùng sắn, mía (An Khê), lạc (Chư Sê và Chư Prông), ngô, mía ở (Ayunpa), thuốc lá ở (Krôngpa) với quy mô hàng chục ngàn ha.
Tỉnh còn có hơn 50.000ha đồng cỏ để phát triển chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi đại gia súc dưới tán rừng. Điều này mở ra nhiều triển vọng phát triển với quy mô lớn để chế biến xuất khẩu và phát triển ngành công nghiệp thuộc da.
Là vùng đất đầu nguồn của nhiều hệ thống sông lớn chảy xuống vùng duyên hải miền Trung và lưu vực sông Mêkông nên tiềm năng thủy điện của Gia Lai rất lớn với trữ lượng 10,5-11 tỷ KWh. Huyện nào trên địa bàn tỉnh cũng có khả năng phát triển thủy điện,
Ngoài ra, nguồn khoáng sản quý và nguồn nguyên liệu phục vụ cho sản xuất vật liệu xây dựng cũng là thế mạnh của Gia Lai. Trong đó, nổi bật là vàng, bô xít và đá quý. Khoáng sản làm vật liệu xây dựng khác như đá bazan ở đèo Chư Sê, Pleiku, Chư Păh. Đá granit có trữ lượng 90,1 triệu m3. Đất sét làm gạch ngói phân bổ rộng khắp toàn tỉnh, nhưng tập trung lớn ở Ayun Pa, An Khê...
Xuất phát từ điều kiện địa lý, Gia Lai có tiềm năng du lịch rất phong phú, vùng núi cao, có nhiều cảnh quan tự nhiên cũng như nhân tạo. Ðó là những khu rừng nguyên sinh với hệ động thực vật đa dạng, nhiều ghềnh thác, suối hồ. Bên cảnh thắng cảnh nổi tiếng Biển Hồ còn có cổng trời Mang Yang, đỉnh Hàm Rồng. Cảnh quan nhân tạo có các rừng cao su, đồi chè, cà phê bạt ngàn. Kết hợp với các tuyến đường rừng có các tuyến dã ngoại bằng thuyền trên sông, cưỡi voi xuyên rừng...
Phát triển kinh tế - bức tranh màu sáng
Với tiềm năng đa dạng về đất đai, thủy điện, khoáng sản, du lịch, hạ tầng Gia Lai xác định cho mình có 4 mục tiêu hướng đến việc thu hút đầu tư đó là chế biến nông sản, thủy điện, khoáng sản và du lịch. Đồng thời tỉnh luôn chú trọng cải thiện môi trường đầu tư, bổ sung các chính sách thu hút đầu tư mới; chú trọng phát triển khu vực kinh tế tư nhân, đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
Hiện trên địa bàn tỉnh có 2.079 DN với tổng vốn điều lệ 64.586 tỷ đồng. Một số DN tiêu biểu được thị trường trong và ngoài nước biết đến như Hoàng Anh Gia Lai, Đức Long, Công ty Điện Gia Lai, Các công ty cao su: Cao Su Chư Sê, Chư prông, Chư Păh, Mang Yang, Nhà máy gỗ MDF, hồ tiêu Chư Sê...
Kể từ năm 2003 đến nay, Gia Lai đã tổ chức 3 hội nghị kêu gọi và xúc tiến đầu tư, thu hút 120 dự án mới với tổng vốn đăng ký trên 24.000 tỷ đồng (trong đó: 58 dự án đi vào hoạt động, 37 dự án đang triển khai xây dựng, 25 dự án đang lập thủ tục đầu tư). Các dự án tập trung đầu tư vào công nghiệp chế biến nông lâm sản, dịch vụ du lịch, công nghiệp khoáng sản công nghiệp điện, vật liệu xây dựng...
Về các khu kinh tế, khu công nghiệp trên địa bàn. Khu công nghiệp Trà Đa có quy mô 109ha đã lấp đầy 92% diện tích và thu hút 32 DN đầu tư, được mở rộng thêm 15ha. Khu kinh tế của khẩu Quốc tế Lệ Thanh đường 19 với quy mô hàng vạn ha bao gồm 4 xã và Thị trấn Chư Ty - huyện Đức Cơ, trong tương lai sẽ là một trong những khu kinh tế cửa khẩu đầy hấp dẫn ở khu vực Tam giác phát triển Việt Nam - Lào - Campuchia. Khu công nghiệp An Khê quy mô 200ha, CCN Chư Pah: quy mô: 50ha, CCN Phú Thiện quy mô: 100ha....
Hiện toàn tỉnh Gia Lai đã xây dựng được 8 nhà máy chế biến mủ cao su (công suất 40.000 tấn mủ cốm/năm), trên 60 cơ sở chế biến cà phê, 3 nhà máy chế biến chè (công suất 80 tấn/ngày), 2 nhà máy chế biến đường (công suất 4.000 tấn mía cây/ngày), 4 nhà máy chế biến tinh bột sắn (công suất 70.000 tấn/năm)… Tỉnh sẽ tiếp tục nghiên cứu và đầu tư xây dựng một số nhà máy chế biến thực phẩm như bia, rượu, nước giải khát với công suất 15-20 triệu lít/năm; nhà máy chế biến rau quả xuất khẩu, chế biến sữa, chế biến thức ăn gia súc…
Đặc biệt, với thế mạnh đặc thù là cây cao su và mong ước hình thành nhà máy tinh chế hiện đại sản xuất sản phẩm sau cao su thay vì xuất khẩu thô như từ trước đến nay, tháng 4/2007 Chính phủ đã đồng ý chủ trương cho Tổng công ty Hóa chất, Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam, Tổng công ty 15 (Binh đoàn 15), Công ty CP Hoàng Anh Gia Lai… xây dựng dự án khu liên hợp sản xuất các sản phẩm từ cao su tại Gia Lai. Đây được xem là hướng phát triển mới, đi vào chiều sâu của ngành công nghiệp.
Gia Lai hiện có khá nhiều công trình thủy điện lớn do trung ương đầu tư xây dựng như: Thủy điện Yaly, công suất 720MW; các công trình thủy điện Sê San 3, công suất 260MW, Sê San 3A công suất 180MW, Sê San 4 công suất 160MW... Trong số này, Nhà máy Thủy điện Yaly và tổ máy số 1 của Sê San 3 và Sê San 3A đã chính thức phát điện hòa vào lưới điện quốc gia, đem lại hiệu quả cao về kinh tế. Ngoài ra, Gia Lai đã có nhiều chính sách thu hút các nhà đầu tư để xây dựng một số công trình thủy điện vừa và nhỏ với tổng công suất lắp máy gần 200MW. Phấn đấu đến năm 2010 sản lượng điện trên địa bàn tỉnh đạt 8,3 tỷ KWh (tính cả Thủy điện Yaly), trong đó sản lượng điện địa phương khoảng 660 triệu KWh.
Với những gì đã và sẽ có, ngành công nghiệp Gia Lai đang phấn đấu đạt giá trị sản xuất 3.800 tỷ đồng vào năm 2010, tốc độ tăng trưởng bình quân 22%/năm.
Động lực “cất cánh ” của Tây Nguyên
Định hướng phát triển của Gia Lai đến năm 2010 là: tập trung sức phát triển nhanh và bền vững trong sự phát triển chung của Tây Nguyên và cả nước. Kiên trì đẩy mạnh toàn diện và sâu sắc công cuộc đổi mới; phát triển nền kinh tế thị trường theo hướng xã hội chủ nghĩa gắn với thị trường trong và ngoài nước, trước hết là thị trường các tỉnh Tây Nguyên, duyên Hải miền Trung và Nam bộ, đồng thời mở rộng hơn nữa mối quan hệ quốc tế tạo thị trường xuất khẩu ổn định.
Tăng cường hợp tác kêu gọi đầu tư với các thành phần kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, thủy điện, chế biến nông, lâm sản, sản xuất vật liệu xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng. Xây dựng cơ cấu kinh tế linh hoạt, đạt hiệu quả kinh tế cao, phát triển bền vững, rút ngắn khoảng cách tiến tới bằng mức bình quân chung của cả nước về GDP/người, cải thiện nâng cao rõ rệt đời sống nhân dân. Đồng thời xây dựng hệ thống đô thị và các hành lang phát triển như: Pleiku – Mang Yang – An Khê; Pleiku – Chư Prông - Đức Cơ; Pleiku – Chư Sê – Ayunpa – Krông Pa; Pleiku - Biển Hồ - Yaly, trở thành những hạt nhân lan tỏa và thúc đẩy quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thôn. Phát triển kinh tế gắn với hình thành cụm dân cư, các cụm kinh tế, các thị trấn, thị tứ.
Phát triển nông lâm nghiệp, nông thôn được ưu tiên hàng đầu, tạo nguyên liệu cho công nghiệp chế biến và nông sản hàng hoá xuất khẩu, đảm bảo cho quá trình phát triển và nâng cao đời sống nhân dân. Tập trung sức phát triển công nghiệp với các ngành trọng tâm là công nghiệp chế biến nông lâm sản, thuỷ điện và vật liệu xây dựng.
Tiếp tục đầu tư phát triển nhanh kết cấu hạ tầng, trước hết là mạng lưới giao thông, bưu chính viễn thông, dịch vụ thương mại – du lịch, mạng lưới điện, thuỷ lợi và cấp thoát nước đô thị để đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh của nền kinh tế.
Mục tiêu, Gia Lai hướng tới đó là tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững nhằm thu hẹp khoảng cách về GDP bình quân đầu người so với mức tăng trưởng trung bình cả nước, nâng cao chất lượng hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, thúc đẩy dịch chuyển cơ cấu kinh tế. Dự kiến giai đoạn 2006-2010, GDP đạt 13,5%; dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp - xây dựng - dịch vụ. Đến năm 2010, nông lâm nghiệp chiếm 39%, công nghiệp - xây dựng 31,5%, dịch vụ 29,5%. Năm 2015 cơ cấu này sẽ là 22%-43%-35%. GDP bình quân đầu người đạt 11 triệu đồng (theo giá hiện hành), gấp 2,14 lần năm 2005 và đến năm 2020 sẽ đạt 24 triệu đồng/người.
Mở rộng và nâng cao kim ngạch xuất khẩu, đến năm 2010 đạt 150 triệu USD và 350 triệu USD vào năm 2015. Đẩy mạnh phát triển các ngành dịch vụ theo hướng hiện đại, phù hợp với xu thế gia nhập WTO, đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở hạ tầng Khu kinh tế cửa khẩu Lệ Thanh - Đức Cơ cũng như quy hoạch các khu cụm công nghiệp, cụm du lịch…
|
Gia Lai - tỉnh miền núi, biên giới nằm ở phía Bắc Tây Nguyên, diện tích tự nhiên 15.536,9km2, có chung đường biên giới trên 90km với Campuchia. Tỉnh có 13 huyện, 2 thị xã và 1 thành phố. Sân bay Pleiku cùng quốc lộ 14, 25, 19 và đường Hồ Chí Minh nối kết Gia Lai với các tỉnh duyên hải miền Trung, Đông Nam bộ, TP.HCM và nhiều địa phương khác trong cả nước. Dân số toàn tỉnh hiện có khoảng hơn 1,2 triệu người, gồm 34 dân tộc sinh sống
|
Để phát triển kinh tế, hội nhập thành công, Gia Lai đã tìm cho mình bước đi riêng mang tính đột phá như: Xây dựng phát triển các KCN, khu kinh tế cửa khẩu, dịch chuyển cơ cấu kinh tế, chú trọng phát triển thu hút đầu tư vào du lịch… Việc dịch chuyển cơ cấu kinh tế, phát triển sản xuất nông nghiệp hướng vào chất lượng đã giúp Gia Lai hình thành các vùng cây công nghiệp chuyên canh như cà phê, tiêu, điều, cao su… đứng trong vị trí hàng đầu của cả nước. Đây cũng là điều kiện quan trọng để Gia Lai kêu gọi đầu tư vào lĩnh vực chế biến nông lâm sản, góp phần phát triển sản xuất công nghiệp, nâng cao giá trị gia tăng cho kinh tế nông nghiệp.
Trong không gian liên kết vùng, Chính phủ đã định hướng xây dựng Gia Lai - Pleiku thành Ngã ba Đông Dương, có vị trí đặc biệt quan trọng trong Tam giác phát triển Việt Nam - Lào - Campuchia. Từ Pleiku có thể thông thương sang các tỉnh Đông Bắc Campuchia và Thái Lan theo quốc lộ 78 (Campuchia) và mở về hướng Đông của Việt Nam nơi có cảng biển Quy Nhơn tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu. Điều này sẽ trở thành hiện thực khi Khu kinh tế cửa khẩu Lệ Thanh - Đức Cơ nhanh chóng hoàn thành và đi vào hoạt động. Khu kinh tế cửa khẩu Lệ Thanh được Chính phủ cho phép nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế và trong giai đoạn 2007-2015 Gia Lai cũng quyết tâm xây dựng phát triển toàn diện nơi đây trở thành khu đô thị biên giới với chức năng là trung tâm giao lưu kinh tế với các tỉnh duyên hải miền Trung.
Hy vọng thời gian tới, với môi trường đầu tư thuận lợi, nhiều tiềm năng Gia Lai đã và sẽ trở thành vùng đất hấp dẫn các nhà đầu tư trong và ngoài nước, góp phần sớm đưa Gia Lai trở thành vùng kinh tế động lực phát triển của khu vực kinh tế Tây Nguyên./.
Miền Trung
|
